Uncategorized

ክርስትና እና እንስታዊነት ሆድና ጀርባ በሲራክ ተመስገን

የእንስታዊነት (Feminism) እንቅስቃሴ በመሰረታዊነት ሴቷን ከወንዱ እኩል በኢኮኖሚ፣ በማህበራዊ እና በፖለቲካው መስክ ተሳታፊ እንድትሆን ማስቻል ነው። ሴቷ በፆታዋ ብቻ የሚደርስባትን መገፋት ለማስቀረት መንቀሳቀስ ነው። የእዚህ መገፋት እና አባታዊ ስርዓት በአለም ላይ መዘርጋት ክርስትና ትልቅ አስተዋፅኦ አለው ብዬ አምናለሁ። ለእዚህም ነው ብዕሬን ያነሳሁት። እንግሊዛዊው የባይዎሎጅ ሊቅ ሪቻርድ ዳውኪንስ ብዙ በተነገረለት ‘The God Delusion’ በተባለው ድንቅ መጽሀፉ ላይ የብሉይ ኪዳኑን አምላክ እንዲህ ሲል በምሬት ይገልፀዋል፡

“The God of the Old Testament is arguably the most unpleasant character in all fiction: jealous and proud of it; a petty, unjust, unforgiving control-freak; a vindictive, bloodthirsty ethnic cleanser; a misogynistic, homophobic, racist, infanticidal, genocidal, filicidal, pestilential, megalomaniacal, sadomasochistic, capriciously malevolent bully”

ፕሮፌሰር ዳውኪንስ ይሄን ሲል ግን እንዲሁ በባዶው አይደለም፤ ለእያንዳንዱ ስያሜው ከብሉይ ኪዳን መጻህፍት ጥቅስ እያጣቀሰ እንጅ፡፡ እኔም ‹‹ይሄንን ኢ–ሰብዓዊ የሆነን አካል በአምላክነት የተቀበለ ሰው ስለ መብት ሊያወራ አይገባም ›› የምለውም በመጽሃፉ የተጠቀሰው ባህርይ እጅግ ከሰብዓዊነት የራቀ በመሆኑ ነው፡፡። በዚህ ርዕስ የማነሳው የሴቶች መብት እና የእንስታዊነት (Feminism) ጉዳይም የመጽሐፉ ዋነኛ ተጠቂ ናቸው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ ሴቶች ከብሉይ ኪዳን እስከ አዲስ ኪዳን ድረስ ሴቶች ተጨቋኝ ሆነው የቀረቡበት ጥራዝ ነው። አብነት እየጠቃቀስኩ ላስረዳ፡፡

የብሉይ ሴቶች

በብሉይ በእግዚአብሔር ተወዳጅ ከሆኑ ነገስታት አንዱ ንጉስ ዳዊት ነው። ይህ ሰዉ ወሲብ በጣም ይወድ ነበረ። ብዙም ዕቁባቶች ነበሩት። ሴቶችንም እንደግል ንብረቱ ቆጥሮ በአንድ ቤት ዘግቶ፣ ከማንም ሳይገናኙ እንዲሞቱ የማድረግ ስልጣን ነበረው ዳዊት (2ኛ ሳሙኤል 20:3)፡፡ በአመት ሶስት ጊዜ በሚደረገው የቂጣ በዓል፣ የመኸር በዓል እና የመክተቻ በአል ወቅት በእግዝአብሔር ፊት ለዕይታ የሚቀርቡት ወንዶች ብቻም ነበሩ (ዘጸአት፣ 23:14–17)፡፡ በሙሴዎ ዓለም የተፈጥሮ ኡደቶች (ወሊድም ሆነ የወር አበባ) ለሴት ልጅ የመርከስ ምልክት ነው። እንደዚህም ሆኖ ወንድ ከወለደች 7 ቀን የረከሰች ነች። በአስገራሚ ሁኔታ ሴት ከወለደች ዕጥፍ ቀን የረከሰች ነች መባሏ ነው (ዘሌዋውያን 12: 1–5)፡፡እግዜሩ ለሰው ልጆች ዋጋ ማውጣቱ ሲገርም ሴቶች ከወንዶች ያነሰ ዋጋ ያለቸው መሆኑ ይበልጥ ያስቃል። በብሉዩ ዓለም ከአምስት አመት ሴት ልጅ ይልቅ የአንድ ወር ወንድ ህፃን በዋጋ ይበልጣል (ዘሌዋውያን 27: 1–7)፡፡ ይባስ ብሎም ሙሴ በአምላኩ ሕዝቡን እንዲቆጥር ሲታዘዝ ሴቶች እንደሰው አይቆጠሩም ነበረ (ዘኁልቆ 3:15)፡፡ በዚህ አያበቃም እግዚአብሔር ለሙሴ በሰጠው ህግ መሰረት አንድ ሰው ቢሞት ወንዶች ልጆቹ ብቻ የንብረት ወራሾች ይሆናሉ። ሴቶች ልጆች ወራሾች የሚሆኑት ሟች ወንድ ልጆች ከሌሉት ብቻ ነው (ዘኁልቆ 27:8–11)፡፡ ድንግልና ሳይኖራት ያገባች ሴት በድንጋይ ተወግራ እንድትሞት ‹የእግዚአብሔር ህግ› ያዛል (ዘዳግም22:13–21)። በተቃራኒው ወንድ ድንግልና ከሌለው ይቀጣ የሚል ህግ ግን የለም። በአጠቃላይ የብሉይ ኪዳን ዘመን ተብሎ በሚታወቀው ጊዜ ሴት እቃ ( ) ነች እንጅ ሰው አልነበረችም፡፡ አዲስ ኪዳኑስ ምን ይላል;

ሴቶች በአዲስ ኪዳን

ከብሉይ ኪዳኑ የጭካኔ ዘመን አንፃር እየሱስ ክርስቶስ አብዮተኛ ነበረ ማለት ይቻላል። በአይሁዳውያን ዘንድ ሴቶችን ዝቅዝቅ የማድረግ ባህልን ሲጠቀም አይታይም። ሴቶችንም ያስተምርም ነበረ። በተዘዋወረባቸው ቦታዎችም ሁሉ በቋሚነት አብረውት ይከተለት ነበረ። እንደ ወንዶቹ ይፈውሳቸውም ምሳሌ ያደርጋቸዋልም። ይልቁኑ የክርትና መሰረት ነው ተብሎ ከሚነገርለት ከቅዱስ ጳውሎስ አስተምህሮ ነው አዲስ ኪዳኑ በሴቶች ላይ ሲጨክን የሚታየው፡፡ ጳውሎስ በ1ኛ ቆሮንቶስ 11:3 ላይ «ነገር ግን የወንድ ሁሉ ራስ ክርስቶስ፣ የሴትም ራስ ወንድ፣ የክርስቶስም ራስ እግዚአብሔር እንደሆነ ልታውቁ እወዳለሁ» ብሎ ሴትን በደረጃ ከወንዱ አውርዶ ያስቀምጣታል፡፡ አልፎም ለሴት ልጅ የፀጉር አቆራረጥ ህግ ያፀድቃል። ሴትም ለወንድ ሲባል የተፈጠረች እንደሆነ በግልፅ እና በጉልህ ይናገራል። ሚስቶች የባሎቻቸው ባሪያ እንደሆኑ እና ያለምንም ማመንታት ለባሎቻቸው እንዲገዙ ደንግጓል (ኤፌሶን 5:22–23)፡፡ ሴቶች ህዝብ በተሰበሰበበት ቦታ መናገር አይፈቀድላቸውም። ማወቅ የፈለጉት ነገር እንኳን ቢኖር በቤታቸው ባሎቻቸውን እንዲጠይቁ ነው እግዜሩ የሚያዘውይመክራል ጳውሎስ (1ኛ ቆሮንቶስ 14:34–36)፡፡ ሴቶች እንዲያስተምሩ አይፈቀድላቸውም። በወንድ ላይም መሰልጠን አይችሉም (1ኛ ጢሞቴዎስ 2:11–15)፤ በማለትም ‹ወንድ ወደ ችሎት፤ ሴት ወደ ማጀትን›› ጳውሎስ ይሰብከናል፡፡ ሲያጠቃልልም ሴቶች ደካሞች መሆናቸው በ1ኛ ጴጥሮስ 3:7 ላይ ይነግረናል ቅዱስ ጳውሎስ፡፡ እዚህ ላይ ነው ጥያቄው፡፡ ይሄን የመሰለ ሴቶችን እንደሰው እንኳን ለመቁጥር የሚግደረደር የጭቆና መሳሪያ ተይዞ ስለ ሴቶች መብት ማውራት እንዴት ይቻላል? መብትስ ምንድን ነው? ራስን መቃረን ደሞ በሽታ ነው። ይህን የሃይማኖት የጭቆና ህግጋት እና ትዕዛዝ አውልቀው ሳይጥሉ ‹እንስታዊት ነኝ› ማለት ለእኔ ለእንቅስቃሴው ስድብ ነው። እነደጳውሎስ ምክር ስጥ ብባልም እንደዚህ የመጽሃፉ አማኒያን ራሳቸው ‹የሴት መብት ተከራካሪ› ብለው የሚጠሩ ሰዎች ከእንስታዊነት እንቅስቃሴ ላይ እጃቸውን ቢያነሱ ሸጋ ነው ብይ ነኝ፡፡ “You can’t have your cake and eat it” እንዲሉ፤ ወይ ሽልጦውን ወይ ሆዳችንን ነው ጥያቄው፡፡ ለነገሩ እንደ ኤልዛቤት ስታንተን ያሉ ሴቶች ‘The Woman’s Bible’ ብለው ማሻሻያ ለማድረግ መነሳታቸው፤ የዚሁ የመጽሃፉ ጨቋኝነት ቢያማራቸው አይደለምን?

 

Advertisements

Men #mansplain feminism to me

1ahehy

I recently got into some Twitter exchanges regarding Ethiopian feminism. Seeing a bunch of men telling women that they can’t be both religious and feminists despite those women arguing otherwise, started it. Let me clarify things in a bit more detail here. Not only are you mistaken, as there are plenty of remarkable Muslim feminists, the arrogance in your tone is unbearable.  The real irony was though you failing to see the privileged standpoint which you are speaking from. A privilege that grants you to think that your opinion on feminism should be more trustworthy than the experience and say of women who live sexism and misogyny every day. I am not at all religious but one doesn’t need to be religious to see how wrong-headed it is for men to alienate and exclude women from feminism based on faith. Especially, when those women are declaring themselves feminists and providing justifications (note that they needed to) why it works for them. Do you think they need your approval to qualify as a feminist because you have problems with letting go of authority? Why should women feel they need to fit your definition of feminism to call themselves one? Do you think they need men like you to think for them and tell them what feminism is or should be? Telling a woman that she can’t be both religious and feminist is like the oppressor telling the oppressed what oppression means. If you think women need your approval and validation as they explore what feminism means to them, it is a sign that you have failed to grasp the kind of patriarchal society we live in and you are likely to be part of the problem.

I am not advocating for any strand of feminism here. Neither am I trying to define what feminism is nor who should be categorised as a woman and why. My issue is you belittling and demeaning women for saying what kind of feminism works for them and what feminism means to them. It doesn’t matter what level of education you have, or how enlightened your knowledge of feminism might be (although I highly doubt most men who think they should be in charge defining feminism know much about it at all), telling a feminist what feminism is or should be, defeats the very essence of what feminism stands for – namely women thinking and deciding for themselves. You wanting to be the central voice here not only gives you complete authority, which feminism is trying to shift, it also disregards and invalidates women’s experiences.

Do you find the idea that women can think and decide for themselves and that your input comes second indigestible? That might be because it has been the accepted norm (thanks to patriarchy) for your voice to be the dominant and authoritative one. You wanting to take the upper hand and explain what feminism is to women is an indictment of your unquestioned and taken for granted privilege as a man. It takes one to critically reflect on societal structures and one’s place in such structures to be aware of one’s own privilege.

If you think feminists central focus should be the protection of your freedom of speech, then you’ve got it all wrong. And if you can’t see why your rights aren’t the centre of attention in the feminist’s agenda, then you really are blinded by your male privilege in which case you urgently need to scrutinise those privileges.

If you truly want to contribute to the whole movement, learn to critically analyse your place as a man in society and carefully listen to what women have to say. Your knowledge is no good if it is dismissive of women who live to experience sexism every day. There can only be a common ground for discussion of your contribution to feminism when you first believe and accept that women are capable of leading their own movement and are the primary role-players as far as feminism goes.

Finally, this is aimed at those men who think that their knowledge of feminism is far superior to women’s lived experiences and say on feminism. If you are not one of them, then this post doesn’t concern you and you are most likely to agree with me here. If you are, I hope you find this post somewhat helpful in terms of clarifying issues – absent in the restricted Twitter exchanges.